دايرهء وجود عينى او است . و يكى ديگر آنكه - او خود به سرّ خود ، عالم است ، كه محلّ نقش اسماء الهى و حقايق كونى است ؛ تا هر چه در عالم علوى و سفلى و ملكوتى و ملكى است ، در وى ، از وى ، نمودارى هست ؛ و به اين سبب او را « خليفهء خود » نام فرمود . چنان كه در كلام مجيد از آن خبر فرمود كه : إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً . « 154 » » لأنّه - تعالى - الحافظ خلقه « 155 » كما يحفظ بالخاتم الخزائن « 156 » فما دام ختم الملك عليها ، لا يجسر احد على فتحها إلّا باذنه ، فاستخلفه فى حفظ العالم « 157 » فلا يزال العالم محفوظا ما دام فيه هذا الإنسان الكامل . تعليلى است مر آن قول را [ كه گفته بود كه : انسان را خليفه خواند ] مىگويد : از براى آنكه : قاعده چنان است كه : هر ملكى از ملوك ، كه خواهد كه خزينهء خود را محفوظ گرداند ، تا هيچ‌كس در آن تصرّف نكند ، مهرى بر آن نهد ؛ تا آن مهر در محافظت خزاين خليفهء « 158 » آن ملك باشد ، و دست تصرّف غير از آن كوتاه گردد . همچنين اللّه - تعالى - كه نگاهدارندهء خلق خود است ، چون خواست كه به مظاهر اسماء و صفات ، از جهت عظمت و عزّت مستتر گرداند ، انسان كامل را مهر خزاين موجودات ساخت ؛ تا به خلافت حق خزائن موجودات را محافظت كند و اين محافظت از « انسان كامل » به اين معنى تواند بود كه : چون حق - جلّ جلاله - به جميع اسماء و صفات به

--> ( 154 ) - ق ( 2 - 30 ) انى . ( 155 ) - ن : الحافظ به خلقه ( عف ) و بدين صورت بهتر است . ( 156 ) - ن : كما يحفظ الختم الخزائن ( عف ) . ( 157 ) - ن : فى حفظ الملك ( عف ) ( 158 ) - ن : محافظت خليفه آن ( ش - ت )